Samochód można sfinansować kredytem samochodowym, zwykłym kredytem gotówkowym albo leasingiem konsumenckim. Na pierwszy rzut oka chodzi o to samo: pożyczasz pieniądze i spłacasz je w ratach. Różnice wychodzą w szczegółach - kto jest właścicielem auta do końca spłaty, czy musisz kupić autocasco, czy możesz swobodnie sprzedać samochód i ile wszystko kosztuje razem.
Poniżej porównujemy oba rodzaje kredytu, tłumaczymy zabezpieczenia, które banki stosują przy kredycie samochodowym, i liczymy przykład dla auta za 60 000 zł. Na końcu krótko o leasingu konsumenckim i lista spraw do sprawdzenia przed podpisaniem umowy.
Dwa kredyty w skrócie
Kredyt samochodowy to kredyt celowy: pieniądze idą na konkretny pojazd, często bezpośrednio do sprzedawcy, a auto staje się zabezpieczeniem spłaty. Kredyt gotówkowy można wydać na cokolwiek, także na samochód, ale bank nie interesuje się, co kupujesz. W obu przypadkach, jeśli kwota nie przekracza 255 550 zł, umowa podlega ustawie o kredycie konsumenckim, więc obowiązują te same prawa: formularz informacyjny, 14 dni na odstąpienie, zwrot kosztów przy wcześniejszej spłacie.
| Cecha | Kredyt samochodowy | Kredyt gotówkowy |
|---|---|---|
| Cel | Zakup określonego pojazdu | Dowolny |
| Zabezpieczenie | Zwykle samo auto (przewłaszczenie lub zastaw) i cesja polisy AC | Zwykle brak, czasem poręczenie lub ubezpieczenie |
| Autocasco | Najczęściej obowiązkowe przez cały okres kredytu | Dobrowolne |
| Oprocentowanie | Zwykle niższe, bo ryzyko banku jest mniejsze | Zwykle wyższe |
| Sprzedaż auta przed spłatą | Wymaga zgody banku albo spłaty kredytu | Bez ograniczeń |
| Wiek pojazdu | Banki często stawiają limit wieku auta na koniec spłaty | Bez znaczenia |
| Formalności | Dokumenty pojazdu, umowa lub faktura, czasem kilka dni | Zwykle szybciej, często w całości online |
Zabezpieczenia kredytu samochodowego
To, co odróżnia kredyt samochodowy od gotówkowego, to przede wszystkim zabezpieczenie na samym aucie. Banki stosują jedno z dwóch rozwiązań, a do tego prawie zawsze cesję polisy.
Przewłaszczenie na zabezpieczenie
Przewłaszczenie oznacza, że bank staje się właścicielem lub współwłaścicielem samochodu do czasu spłaty kredytu, a ty go użytkujesz. Bank może pojawić się w dowodzie rejestracyjnym. Po spłacie wystawia dokument, na podstawie którego wykreślasz go z dokumentów pojazdu. Do tego czasu sprzedaż auta wymaga zgody banku.
Zastaw rejestrowy
Przy zastawie rejestrowym zostajesz jedynym właścicielem, ale bank ma wpisane do sądowego rejestru zastawów prawo do samochodu. Jeśli kredyt nie jest spłacany, bank może zaspokoić się z auta, nawet gdy w międzyczasie zmieniło ono właściciela. Wpis wymaga wniosku do sądu i opłaty, a jego dokonanie trwa. Kupując używane auto, warto zapytać Centralną Informację o Zastawach Rejestrowych, czy pojazd nie jest obciążony.
Cesja praw z polisy AC
Cesja to przeniesienie na bank prawa do odszkodowania z autocasco. Jeśli samochód zostanie skradziony lub ulegnie szkodzie całkowitej, ubezpieczyciel wypłaci pieniądze bankowi, który pokryje nimi zadłużenie. Bank zwykle wymaga AC przez cały okres kredytu i przedstawiania nowej polisy co roku.
Autocasco i inne warunki
Obowiązkowe AC to koszt, który łatwo pominąć przy porównywaniu ofert. Składka zależy od wartości auta, jego marki, historii kierowcy i miejsca zamieszkania, więc dla jednych jest to kilkaset złotych rocznie, dla innych kilka tysięcy. Jeśli i tak kupiłbyś AC, ten wymóg niewiele zmienia. Jeśli nie, różnica w całkowitym koszcie może odwrócić wynik porównania.
Przy kredycie samochodowym zwróć uwagę także na:
- wiek auta - wiele banków finansuje pojazdy do określonego wieku liczonego na koniec spłaty;
- wkład własny - nie zawsze wymagany, ale może poprawić warunki;
- dokumenty - dowód rejestracyjny, umowa kupna lub faktura, czasem wycena;
- czas - kredyt celowy rozpatruje się zwykle dłużej niż gotówkowy, bo bank sprawdza pojazd.
Oba kredyty obciążają zdolność kredytową w podobny sposób, bo bank patrzy przede wszystkim na wysokość raty. Więcej o tym w tekście o zdolności kredytowej przy kredycie gotówkowym.
Porównanie kosztów na przykładzie
Załóżmy, że kupujesz auto za 60 000 zł i całą kwotę finansujesz kredytem na 48 miesięcy, w ratach równych. Prowizję płacisz z góry z własnych pieniędzy. Stawki są przyjęte wyłącznie do obliczeń i nie są ofertą żadnego banku:
- kredyt samochodowy: oprocentowanie 9,9% rocznie, prowizja 2%, obowiązkowe AC 2500 zł rocznie;
- kredyt gotówkowy: oprocentowanie 12,9% rocznie, prowizja 5%, AC dobrowolne.
| Pozycja | Kredyt samochodowy | Kredyt gotówkowy |
|---|---|---|
| Rata miesięczna | 1518,88 zł | 1606,67 zł |
| Suma odsetek | 12 906,01 zł | 17 120,32 zł |
| Prowizja | 1200,00 zł | 3000,00 zł |
| Koszt kredytu (odsetki + prowizja) | 14 106,01 zł | 20 120,32 zł |
| RRSO (bez AC) | 11,54% | 16,88% |
| AC przez 4 lata | 10 000,00 zł (obowiązkowe) | 0 zł lub 10 000,00 zł (z wyboru) |
Jeśli i tak kupiłbyś autocasco, kredyt samochodowy kosztuje łącznie 24 106,01 zł, a gotówkowy z polisą 30 120,32 zł, więc samochodowy wychodzi o 6014,31 zł taniej. Jeśli AC byś nie kupował, porównujesz 24 106,01 zł z 20 120,32 zł i tańszy o 3985,69 zł okazuje się kredyt gotówkowy. Dla uproszczenia przyjęliśmy stałą składkę AC, choć w praktyce zwykle maleje wraz z wiekiem auta.
Wniosek jest prosty: niższe oprocentowanie kredytu samochodowego nie przesądza sprawy. Trzeba dodać koszty wymagane przez bank i zestawić je z tym, co wydałbyś niezależnie od kredytu. Jak czytać RRSO i dlaczego czasem nie obejmuje ono wszystkich wydatków, wyjaśniamy w tekście RRSO: co to jest. Wysokość raty dla własnych założeń policzysz w kalkulatorze raty.
Kredyt u dealera, czyli kredyt wiązany
Kredyt załatwiany w salonie, w którym kupujesz auto, jest zwykle tak zwanym kredytem wiązanym. Ustawa o kredycie konsumenckim nazywa tak kredyt, który służy wyłącznie sfinansowaniu konkretnego towaru, a umowa kredytu i umowa sprzedaży są ze sobą powiązane, na przykład przez współpracę banku ze sprzedawcą albo wskazanie samochodu w umowie kredytu.
Ma to praktyczne skutki. Umowa musi zawierać opis towaru i jego cenę. Jeśli skutecznie odstąpisz od umowy sprzedaży na podstawie odrębnych przepisów, odstąpienie obejmuje też kredyt. A gdy sprzedawca nie wykona umowy albo wykona ją nienależycie i wezwanie go do tego nic nie da, możesz dochodzić roszczeń od kredytodawcy, do wysokości udzielonego kredytu. Przy kredycie od dealera sprawdź też, czy w pakiecie nie ma dodatkowych ubezpieczeń, które podnoszą koszt. Jak wycofać się z umowy w ciągu 14 dni, opisujemy w tekście o odstąpieniu od umowy kredytu.
Leasing konsumencki w zarysie
Leasing konsumencki to rozwiązanie dla osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Firma leasingowa kupuje auto i oddaje ci je do używania w zamian za miesięczne opłaty. Właścicielem do końca umowy jest leasingodawca, który zwykle też rejestruje i ubezpiecza samochód (koszt polisy i tak trafia do ciebie). Na końcu możesz auto wykupić za ustaloną kwotę, oddać je albo wybrać kolejne.
Typowe elementy umowy to opłata wstępna, raty leasingowe, wartość wykupu i limit kilometrów. Przekroczenie limitu albo zwrot auta z ponadnormatywnymi uszkodzeniami kosztuje dodatkowo. Konsument, w przeciwieństwie do firmy, nie odliczy rat od podatku, więc korzyść podatkowa, którą zna się z leasingu firmowego, tu nie występuje.
Ważna różnica prawna: ustawa o kredycie konsumenckim nie obejmuje leasingu, jeśli umowa nie przewiduje obowiązku nabycia auta. Obejmuje go natomiast wtedy, gdy obowiązek wykupu wynika z umowy lub z odrębnej umowy. W leasingu bez obowiązku wykupu nie przysługują więc uprawnienia z tej ustawy, takie jak 14 dni na odstąpienie. Przed podpisaniem dobrze jest policzyć sumę wszystkich opłat z wykupem i porównać ją z kosztem kredytu.
Lista kontrolna przed podpisaniem
- Poproś o formularz informacyjny i porównaj całkowitą kwotę do zapłaty, a nie tylko ratę.
- Dolicz koszty wymagane przez bank: AC przez cały okres, ewentualne ubezpieczenia, opłaty za zmiany w dokumentach pojazdu.
- Sprawdź, jakie zabezpieczenie stosuje bank (przewłaszczenie czy zastaw) i co trzeba zrobić po spłacie, żeby je usunąć.
- Zapytaj, czy możesz sprzedać auto przed spłatą i na jakich warunkach.
- Sprawdź zasady wcześniejszej spłaty i ewentualną rekompensatę dla banku; przy kredycie o zmiennym oprocentowaniu bank nie może jej pobrać. Szczegóły w tekście o wcześniejszej spłacie kredytu.
- Przy aucie używanym sprawdź w rejestrze zastawów, czy pojazd nie jest obciążony.
- Przy leasingu: limit kilometrów, wartość wykupu, warunki zwrotu auta i to, czy wykup jest obowiązkowy.
Jeśli po zakupie pojawią się kłopoty ze spłatą, warto od razu rozmawiać z bankiem o zmianie harmonogramu. W sporze można zwrócić się do Rzecznika Finansowego lub do miejskiego albo powiatowego rzecznika konsumentów.
Przeczytaj też: oprocentowanie stałe czy zmienne w kredycie gotówkowym.
Najczęstsze pytania
Czy kredyt samochodowy jest zawsze tańszy od gotówkowego?
Nie zawsze. Ma zwykle niższe oprocentowanie, ale wymaga AC przez cały okres. Jeśli polisy i tak byś nie kupował, kredyt gotówkowy może wyjść taniej.
Czy mogę sprzedać auto kupione na kredyt samochodowy?
Tak, ale zwykle potrzebna jest zgoda banku albo wcześniejsza spłata kredytu, bo samochód go zabezpiecza.
Czym różni się przewłaszczenie od zastawu rejestrowego?
Przy przewłaszczeniu bank jest właścicielem lub współwłaścicielem auta do spłaty. Przy zastawie zostajesz właścicielem, a bank ma prawo zaspokoić się z pojazdu, co wynika z wpisu w rejestrze zastawów.
Czy leasing konsumencki podlega ustawie o kredycie konsumenckim?
Tylko wtedy, gdy umowa przewiduje obowiązek nabycia auta. Leasing bez obowiązku wykupu jest wyłączony z tej ustawy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady finansowej ani prawnej dopasowanej do twojej sytuacji.
